AI-beeld oormerken: wanneer moet het – en hoe doe je dat?
Met generatieve AI maak je in een paar minuten een fotorealistische stal, proefveld of machinedemo. Je publiek ziet het verschil met een echte foto niet. Daarom verplicht de Europese AI Act sinds 2 augustus 2026 een label bij AI-beeld dat voor echt kan doorgaan. Wat dat betekent voor jullie als contentmakers en marketeers in de agribusiness, lees je hier.
Wanneer wél oormerken?
"Kan een redelijke kijker denken dat hij naar de werkelijkheid kijkt, terwijl het beeld (deels) met AI is gemaakt? Zeg het er dan bij."
Oormerken is verplicht bij:
- Een stal, gewas, machine of persoon die er echt uitziet, maar niet (zo) bestaat
- AI-beeld van wél bestaande locaties, fabrieken of producten
- Video waarin een product iets doet wat nooit gefilmd is.
- AI-beeld naast productclaims, testimonials, onderzoeksresultaten of praktijkcases. Juridisch hoeft dat lang niet altijd, maar bij claims wil de lezer weten of iets echt gebeurd is. Een label neemt die twijfel weg.
De AI Act gebruikt overigens een brede definitie van deepfake: elk realistisch AI-beeld dat lijkt op echte personen, objecten, plaatsen of gebeurtenissen en onterecht voor echt kan doorgaan. Denk dus niet alleen aan vervalste video's van bekende personen.
Wanneer hoef je niet te oormerken?
- Gewone bewerkingen: verscherpen, ruis verwijderen, kleurcorrectie, mits de inhoud en betekenis van de foto hetzelfde blijven. De AI Act noemt dit expliciet als uitzondering.
- Overduidelijk fictieve of creatieve visuals. Ook dan geldt een bekendmaking, maar die mag dan zo vorm krijgen dat het werk niet wordt geschaad.
De grens: verandert de bewerking wat de foto laat zien? Wie met AI een ziekte uit een gewas haalt, dieren aan een stal toevoegt of een opbrengst mooier maakt dan die was, is niet aan het retoucheren. Dan heb je een AI-beeld gemaakt.
Zo label je het goed
- Schrijf het uit: 'AI-gegenereerde afbeelding' of 'beeld gegenereerd met AI'. Cryptische afkortingen zeggen de lezer niets. Je kan ook de officiële EU-labeliconen van de Europese Commissie gebruiken.
- Zet het label waar de lezer het meteen ziet: in of direct bij het bijschrift, en in een video bij de eerste beelden. Het moet zonder technische hulpmiddelen waarneembaar zijn, dus: verborgen metadata in het bestand telt niet.
- Kies het juiste woord. 'AI-gegenereerd' betekent iets anders dan 'foto met AI bewerkt'.
- Noteer de herkomst: het originele beeld, de gebruikte AI-tool, de uitgevoerde bewerkingen en de uiteindelijke publicatieversie.
- Laat machineleesbare herkomst waar dat kan staan, bijvoorbeeld Content Credentials (C2PA). Platforms lezen die data mee en herkennen AI-beeld daardoor vanzelf.
Twee soorten transparantie
Een label voor mensen en een markering voor machines vullen elkaar aan; het een vervangt het ander niet. De plicht om synthetische content machine-leesbaar te markeren legt de AI Act bij aanbieders én gebruikers van generatieve AI-systemen, en veel tools bouwen dat al in. Systemen die op 2 augustus 2026 al op de markt of in gebruik waren, doen dat uiterlijk 2 december 2026. Maar aan het zichtbare label ontkom je niet: dat blijft jouw verantwoordelijkheid als publicist.
Wat gebeurt er als je het niet doet?
Wie de transparantieverplichtingen overtreedt, riskeert een boete tot 15 miljoen euro óf 3% van de wereldwijde jaaromzet, al naar gelang welk bedrag hoger is. In Nederland houdt de Autoriteit Persoonsgegevens toezicht op de AI Act.
De boete is te overzien. Een praktijkcase of testimonial die onterecht voor echt doorgaat, kost je het vertrouwen van je klant, en dat is duurder.
Maak er een vaste werkwijze van
Beslis er niet elke keer opnieuw over. Leg in je communicatie- of huisstijlrichtlijnen vast:
- wanneer jullie AI-beeld gebruiken
- wanneer het een label krijgt
- welke formulering jullie hanteren
- hoe en waar jullie de herkomst vastleggen
Dan hoeft niemand er straks nog over na te denken. En een klant die een beeld van jullie zonder label ziet weet: dit is echt.
weten wat wij voor jou kunnen doen?
Bel of mail ons en hopelijk zien we elkaar binnenkort voor een kennismaking. Bij jou, bij ons of online. We denken graag met je mee!
